Nieuwe zedenwet per 1 juli 2024: wat betekent de strafuitsluitingsgrond bij seksueel contact tussen jongeren?
Per 1 juli 2024 is de nieuwe zedenwetgeving in werking getreden, wat heeft geleid tot belangrijke wijzigingen binnen het Nederlandse strafrecht. Een van de meest opvallende veranderingen is de toevoeging van een nieuwe strafuitsluitingsgrond in artikel 247 lid 3 en artikel 248 lid 3 Wetboek van Strafrecht (Sr). Deze strafuitsluitingsgrond heeft betrekking op aanranding en verkrachting van minderjarigen tussen 12 en 16 jaar.
In deze blog leggen de gespecialiseerde zedenadvocaten van De Strafpleiters uit wat deze nieuwe bepaling inhoudt. Eerst gaan we kort in op het begrip strafuitsluitingsgrond, en wat een geslaagd beroep daarop kan betekenen voor een verdachte.
Wat is een strafuitsluitingsgrond?
Een strafuitsluitingsgrond betekent dat een persoon een strafbaar feit heeft gepleegd, maar niet strafbaar is, vanwege bijzondere omstandigheden. Met andere woorden: de handeling is strafbaar, maar de dader wordt juridisch niet verantwoordelijk gehouden.
Er zijn twee typen strafuitsluitingsgronden in het Nederlandse strafrecht:
1. Rechtvaardigingsgronden
Bijvoorbeeld noodweer of overmacht. Deze gronden nemen de wederrechtelijkheid van het gedrag weg.
2. Schulduitsluitingsgronden
Zoals psychische overmacht of ontoerekeningsvatbaarheid. Hierbij ontbreekt de schuld aan het strafbare feit.
Een geslaagd beroep op een strafuitsluitingsgrond leidt tot ontslag van alle rechtsvervolging (OVAR). De rechter acht het feit bewezen, maar legt geen straf op. In sommige gevallen kan het zelfs leiden tot vrijspraak, bijvoorbeeld wanneer wederrechtelijkheid of schuld onderdeel is van de delictsomschrijving.
Seksuele handelingen met kinderen tussen 12 en 16 jaar
In Nederland is een kind vanaf het 16e levensjaar seksueel meerderjarig. Volgens artikel 247 lid 1 Sr is het strafbaar om een kind tussen de 12 en 16 jaar op een seksuele manier aan te raken (aanranding). Artikel 248 lid 1 Sr stelt verkrachting in diezelfde leeftijdscategorie strafbaar, wat neerkomt op seksueel binnendringen (penetratie).
Maar wat als beide jongeren minderjarig zijn?
Bijvoorbeeld:
-
Twee 14-jarigen die elkaar aanraken
Zonder meer zou dit strafbaar zijn volgens de wet, ook al is sprake van vrijwilligheid en een gelijkwaardige relatie. Hier komt de nieuwe strafuitsluitingsgrond van artikel 247 lid 3 en 248 lid 3 Sr in beeld.
De nieuwe strafuitsluitingsgrond: seksueel contact in gelijkwaardige situaties
De wetgever heeft deze nieuwe bepaling toegevoegd om ruimte te bieden aan normaal seksueel experimenteergedrag tussen jongeren. De strafuitsluitingsgrond luidt:
“Niet strafbaar is degene die als leeftijdsgenoot de in het eerste lid bedoelde gedragingen begaat in het kader van een gelijkwaardige situatie tussen diegene en dat kind.”
Wanneer is sprake van een ‘gelijkwaardige situatie’?
De rechter beoordeelt dit aan de hand van de omstandigheden. Factoren die een rol spelen:
-
Leeftijdsverschil tussen de betrokkenen
-
Of sprake was van vrijwilligheid
-
De aard van de relatie (bijv. liefdesrelatie)
-
De aard en ernst van de seksuele handelingen
Een beroep op deze strafuitsluitingsgrond vereist zorgvuldige onderbouwing.
Waarom gespecialiseerde rechtsbijstand cruciaal is
De maximumstraffen bij veroordeling voor aanranding of verkrachting van een kind tussen 12 en 16 jaar zijn hoog:
-
Aanranding: tot 8 jaar gevangenisstraf
-
Verkrachting: tot 12 jaar gevangenisstraf
Een krachtig juridisch verweer – inclusief een mogelijk beroep op de nieuwe strafuitsluitingsgrond – begint al bij het eerste politieverhoor of zelfs al in het geval van een mededelingsgesprek of stopgesprek. Daarom is het van groot belang om direct een gespecialiseerde zedenadvocaat in te schakelen als u:
- Wordt uitgenodigd (telefonisch of per brief) voor een mededelingsgesprek of stopgesprek
-
Wordt opgeroepen voor een politieverhoor
-
Bent aangehouden voor een zedenfeit
- Al in een strafrechtelijke procedure zit
Wordt u verdacht van een zedenmisdrijf?
Onze ervaren zedenadvocaten van De Strafpleiters staan voor u klaar. Wij onderzoeken zorgvuldig of een beroep op de nieuwe strafuitsluitingsgrond mogelijk is, en zorgen voor een sterke verdediging tijdens het gehele strafproces.